Ba Duan Jin – Qigong dynamiczny

Wstęp do wydania polskiego

Po raz pierwszy zetknąłem się praktycznie z Ośmioma Kawałkami Brokatu (Ba Duan Jin) na dedykowanym im kursie w latach 80. Nauczycielem był Lam Kam Chuen, którego książka poświęcona Ba Duan Jin i zhan zhuang, „The Way of Energy”, wydana po raz pierwszy w 1991 roku, w bardzo przystępny sposób przybliżyła te dwa systemy ćwiczeń zachodniemu czytelnikowi. Zawarte tam klarowne wskazówki, dotyczące wykonywania poszczególnych sekwencji ruchów, pozwoliły rzeszom zainteresowanych czytelników na samodzielne ćwiczenie bez popełniania fundamentalnych błędów.
W późniejszych latach miałem okazję zapoznać się w Chinach i Azji Południowo-Wschodniej z szeregiem odmian Ba Duan Jin. Wszystkie one były stosunkowe proste do wykonania i zbliżone do tej nauczanej przez Lam Kam Chuena. Bez wątpienia miały one pozytywny wpływ na zdrowie praktykujących je regularnie, co mogłem również zaobserwować w moim otoczeniu, zwłaszcza kiedy w ramach Fundacji Dantian zaczęliśmy jej nauczać, także w wersji siedzącej.

Kiedy sam zacząłem ćwiczyć Ba Duan Jin nie było jeszcze Internetu, a w żadnej dostępnej mi wtedy publikacji nie udało mi się znaleźć informacji o historii tego zestawu ćwiczeń, poza tym, że praktykowano go już w czasach dynastii Song (960 – 1269 n.e.). Mały przełom nastąpił lata później, kiedy oglądałem w Szanghaju spektakl opery chińskiej. Jeden jej fragment poświęcony był słynnemu generałowi Yue Fei (1103-1142 n.e.), historycznej postaci, obrosłej wieloma legendami. Siedząca obok mnie tłumaczka, także adeptka qigongu, powiedziała mi, że generał był autorem tzw. „Sześciu Metod Rozmieszczania Armii”, gdzie duży nacisk położony był na intensywny i różnorodny trening żołnierzy, również w wewnętrznych sztukach walki. Z czasem, zaczęto przypisywać Yue Fei autorstwo nie tylko Ba Duan Jin, ale i Xingyiquan czy Yingzhao Pai (styl Orlego Pazura).

Przyjąłem te informacje dotyczące historii Ba Duan Jin z pewną rezerwą, gdyż trudno było mi sobie wyobrazić znane mi odmiany Ba Duan Jin jako efektywne metody treningowe żołnierzy stacjonujących na niegościnnych terenach północnych Chin, broniących skutecznie cesarstwa przed najazdami hord mandżurskich Dżurdżenów.

W tym samym okresie rozpocząłem naukę Yangjialaojia taijiquan, czyli Starego Stylu Yang taijiquan u Mistrza Ly, autora tej książki. Nie wiedziałem wtedy, że był on również praktykiem Ba Duan Jin Yue Fei w wersji w niej przedstawionej, czyli dużo bardziej złożonej, gdzie praca z energią wewnętrzną odgrywa fundamentalną rolę w jej wykonywaniu. Widać tu zresztą spory kontrast w stosunku do bardziej w istocie gimnastycznych, prostszych form Ba Duan Jin, choćby tej propagowanej obecnie przez Chinese Heallth Qigong Association, z którą można zapoznać się sięgając do serii publikacji tej organizacji, a także oglądając na YouTube.

Po paru latach treningu taiji z Mistrzem Ly, zaczął on także mnie uczyć Yue Fei Ba Duan Jin. Dodatkową zaletą tej wersji Ba Duan Jin jest to, że jest ona spójna, konceptualnie i treningowo, z naszą klasyczną formą Yangjialaojia taijiquan, stanowiąc cenne uzupełnienie treningu tej sztuki walki i zdrowia. Miałem wtedy również okazję zapoznać się i przedyskutować z autorem manuskrypt tej książki, wydanej po kilku latach w 2006 r. Niestety, nasze Wydawnictwo Fundacji Dantian nie mogło wydać wcześniej tej cennej pozycji, gdyż pierwszy francuski wydawca, Vigot, nie udzielał do niej praw autorskich. Dopiero niedawno, kiedy Mistrz Ly odzyskał prawa autorskie i opublikował wznowienie w wydawnictwie You Feng, mogliśmy przystąpić do tłumaczenia i udostępnienia tej pozycji polskim miłośnikom i praktykom qigongu.
Forma Ba Duan Jin, której wykonanie opisane jest szczegółowo w tej książce, należy do unikatowych – przynajmniej dla mnie – gdyż interesując się i praktykując qigong od paru dziesięcioleci, tylko raz, lata temu w Hongkongu, natknąłem się na formę Ba Duan Jin – możliwe, że o tych samych korzeniach – o podobnym stopniu złożoności i równowagi w praktyce tiao shen, tiao shin i tiao xi.
Nie wiem, na ile tak naprawdę znalazło się w opisanej tu wersji Ba Duan Jin systemu treningowego żołnierzy autorstwa generała Yue Fei, ale z pewnością można tą metodą klasycznego qigongu harmonijnie trenować swoje ciało, umysł i ducha, aby po prostu żyć lepiej w dzisiejszych czasach. A w końcu o to chodzi…

Jan Gliński, Fundacja Dantian, listopad 2023 r.